Post Monsoon Rain : मॉन्सूनोत्तर पाऊसही सरासरीपेक्षा अधिक
भारतीय हवामान विभागाने (IMD) नुकताच मॉन्सूनोत्तर (Post Monsoon) हंगामाचा अंदाज जाहीर केला आहे. ऑक्टोबर ते डिसेंबर या कालावधीत दक्षिण भारतात ईशान्य मोसमी वारे सक्रिय राहतात आणि या हंगामात सरासरीपेक्षा अधिक पावसाची शक्यता वर्तविण्यात आली आहे.
ईशान्य मोसमी वाऱ्यांचा प्रभाव
मॉन्सून मागे गेल्यानंतर दक्षिण भारतातील तमिळनाडू, केरळ, आंध्र प्रदेशचा सीमावर्ती भाग, रायलसीमा आणि दक्षिण कर्नाटक या भागात ईशान्य मोसमी वारे सक्रिय होतात. हे वारे बंगालच्या उपसागरावरून बाष्प घेऊन येतात आणि त्यामुळे दक्षिण भारतात ऑक्टोबर ते डिसेंबर दरम्यान पाऊस पडतो.
दीर्घकालीन सरासरी आणि अंदाज
१९७१ ते २०२० या कालावधीतील सरासरीनुसार मॉन्सूनोत्तर हंगामात दक्षिण भारतात साधारण ३३४.१३ मिमी पाऊस पडतो. यंदाच्या हंगामात सरासरीपेक्षा ११२ टक्क्यांपेक्षा अधिक पावसाची शक्यता हवामान विभागाने वर्तविली आहे.
कोणत्या भागात अधिक पाऊस पडेल?
- दक्षिण भारत : सरासरीपेक्षा जास्त पाऊस
- मध्य भारत व पूर्वेकडील राज्ये : जास्त पावसाची शक्यता
- वायव्य भारत (Northwest India) : सरासरीपेक्षा कमी पाऊस
- पूर्वोत्तर राज्ये व तमिळनाडू : सरासरी ते किंचित कमी पाऊस
महाराष्ट्रातील परिस्थिती
हवामान विभागाच्या अंदाजानुसार, ऑक्टोबर महिन्यात महाराष्ट्रात सर्वत्र सरासरीपेक्षा अधिक पावसाची शक्यता आहे. विशेषतः कोकण, मध्य महाराष्ट्र आणि मराठवाडा या भागांत पावसाचे प्रमाण जास्त राहणार आहे.
ऑक्टोबर महिन्याचा अंदाज
दीर्घकालीन सरासरीनुसार ऑक्टोबर महिन्यात देशात साधारण ७५.४ मिमी पाऊस पडतो. पण यंदा ऑक्टोबरमध्ये ११५ टक्क्यांपेक्षा अधिक पावसाचे संकेत आहेत. तसेच या महिन्यात :
- कमाल तापमान सरासरीपेक्षा कमी
- किमान तापमान सरासरीपेक्षा अधिक
असे हवामानशास्त्र विभागाचे अंदाज आहेत.
हवामानावर परिणाम करणारे घटक
- एल-निनो स्थिती : सध्या विषुववृत्तीय प्रशांत महासागरात तटस्थ स्थिती
- ला-नीना संकेत : ऑक्टोबर ते डिसेंबर दरम्यान ‘ला-नीना’ परिस्थिती निर्माण होण्याची शक्यता
- इंडियन ओशन डायपोल (IOD) : सध्या सौम्य ऋण स्थितीत असून, हंगामभर ही स्थिती कायम राहणार आहे
यंदाच्या मॉन्सूनोत्तर हंगामात (Post Monsoon Season) देशभरात सरासरीपेक्षा अधिक पाऊस पडण्याची शक्यता आहे. महाराष्ट्रासह दक्षिण भारतात हा पाऊस शेतीसाठी महत्त्वाचा ठरणार आहे. मात्र वायव्य भारतात कमी पाऊस होणार असल्याने तिथल्या पिकांवर परिणाम होऊ शकतो.
